Dünyanın en etkili endeks sağlayıcılarından MSCI, Türk hisse senetlerine yönelik bazı endeks değişikliklerini geçici olarak dondurduğunu açıkladı. Bloomberg HT’nin aktardığına göre karar derhal yürürlüğe girdi ve bir sonraki duyuruya kadar geçerli olacak.
Karara gerekçe: Koordineli işlem endişesi
MSCI’nin 15 Ekim’de yayımladığı açıklamaya göre, kurumsal yatırımcılar Türkiye’deki bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın ilişkili fonların sahip olduğu paylar üzerinden olası koordineli işlemler konusunda ciddi endişelerini dile getirdi. Kurum, bu tür işlemlerin halka açıklık oranlarının güvenilirliğine ve piyasa bütünlüğüne zarar verdiğini vurguladı.
Hangi işlemler durduruldu?
Karar kapsamında MSCI:
- Türk hisselerinin Yabancı Yatırımcı Oranlarında (FIF) ve hisse sayılarında (NOS) artış uygulamayacak,
- MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi’ne (IMI) yeni hisse eklemeyecek,
- Şirketlerin büyüklük segmentlerinde üst kategorilere geçişine izin vermeyecek.
.
.
MSCI Türkiye’den ne bekliyor?
MSCI, Türkiye’den “elle tutulur ve güvenilir ilerleme” beklediğini belirtti. Kurumun öne çıkardığı adımlar şunlar: hisselerin nihai pay sahiplerine dair zamanında ve ayrıntılı bilgi paylaşımı, koordineli işlemlere karşı etkin denetim ve yaptırım mekanizmaları ve halka açıklık yapısı bozulmuş menkul kıymetlerin tespiti için şeffaf, kurallara dayalı bir sistem.
Açıklamada, Türk yetkililerin bazı düzenlemeleri hayata geçirdiği, ancak bu adımların henüz başlangıç aşamasında olduğu ifade edildi.
.
.
Ankara’dan yanıt
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 16 Ekim’de X hesabından yaptığı paylaşımda, Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenlemeleriyle bilgi akışının güçlendiğini ve nihai pay sahipliğinin daha şeffaf hale geldiğini belirtti. BBC Türkçe’nin aktardığına göre Şimşek, “Fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planlıyoruz” dedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da sermaye piyasalarına yönelik yapısal iyileştirmeleri öngören kanun teklifi hazırlıklarının sürdüğünü açıkladı.
Statü düşerse ne olur?
MSCI, Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme sağlanamazsa Türkiye endekslerinin “Gelişmekte Olan Piyasa” statüsünden “Sınır (Öncü) Piyasa” veya “Bağımsız Piyasa” statüsüne düşürülmesinin gündeme gelebileceğini bildirdi. Türkiye’nin sınıflandırması, genellikle Haziran’da yayımlanan 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırma İncelemesi’nde yeniden değerlendirilecek.
Türkiye şu anda Çin, Hindistan, Brezilya, Polonya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle aynı kategoride. Öncü piyasalar arasında Romanya, Fas ve Pakistan; bağımsız piyasalar arasında ise Arjantin, Nijerya ve Ukrayna bulunuyor. MSCI, Ocak ayında Endonezya’ya da benzer bir uyarıda bulunmuş, gerekli adımlar atılmadığı için 16 Ekim’de Endonezya’nın kategorisine ilişkin istişare süreci başlatılmıştı.
.
.
Uzmanlar ne diyor?
BBC Türkçe’ye konuşan Emre Akçakmak, gelişmekte olan piyasaları “büyük bir okyanusa” benzetiyor: “Orada çok küçük bir ağırlığınız bile varsa dünya çapında aktif ya da pasif yönetilen fonlar sizi her zaman radar ekranında tutuyor. Öncü piyasalara baktığımızda bu sefer küçük bir göldesiniz.”
Akçakmak, kararın vakit kazanmaya yönelik olduğunu düşünüyor ve Türkiye’nin Haziran 2027’de sınıf düşmesinin önüne geçileceğini umduğunu söylüyor.
Ekonomi yazarı Mustafa Sönmez ise kararı “oldukça ciddi bir uyarı” olarak değerlendiriyor: “Böyle uyarılar gelince herkes şimdi [yatırım yapmadan evvel] iki defa düşünecek.”
Kaynaklar: Bloomberg HT, BBC Türkçe
CNBC-e: Uzman İsim MSCI’ın Türkiye Kararını Değerlendirdi!
